Chwalipięctwo przeżyło komunę. ”Więź” o Bogu, sztuce i aborcji

Ewangelia Mateusza 6, 1-6.16-18
Perykopa o samochwalstwie: „Kiedy więc dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą…” Cóż, kiedy polityka demoralizuje wielorako, zmuszając również do chwalipięctwa. Wyśmiewaliśmy Gomułkę parodiując jego przemówienia: „Pogłowie kleru wzrosło w Polsce Ludowej o 100 procent…”, ale obyczaj nie zginął wraz z komunizmem. Nikt nas nie pochwali, gdy sami się nie pochwalimy: gra przedwyborcza wymaga autoreklamy tak jak w ogóle bezwzględnego parcia naprzód. Dobrze, gdy nie po trupach.
Czasem czytam książki, częściej periodyki. „Więź” majowo-czerwcowa jak zwykle bardzo ciekawa.

Najpierw blok tekstów pt. „Czego szuka sztuka?” Ankieta wśród „kulturotwórców”, w której ujął mnie głos Tomasza Piątka. Felietonista „Krytyki Politycznej” pisze: „Myślę, że szukam sensu. Albo dokładniej: szukam Boga – lepiej tak to nazwać. Bo Bóg jako sens Najwyższy jest dla nas Niepojęty i dlatego wyraża się nieraz czymś, co dla nas jest bezsensem (…) Dla mnie sensem sztuki jest pokazywanie, jak działa Bóg. Może być to sztuka bardzo niemoralna – taka, która przedstawia nam piękne zło. Ale i tak jest wtedy przewrotnie moralna: pokazuje, że Boskie piękno może błyszczeć nawet w ludzkiej nikczemności (…) Niepojęty a nagle ujawniający się zamysł Boga, kiedy czuję, że nawet otaczające mnie zło jest częścią zamysłu, że nawet zło jest jakimś zwycięstwem dobra, że nawet rozrywanie wspólnoty nic więcej nie może zrobić niż tylko jeszcze bardziej tę wspólnotę pogłębić – tego szukam w sztuce, tego dreszczu.”

W numerze również artykuł profesor KUL-u, siostry zakonnej Barbary Chyrowicz (werbistki), pt. „Tolerancja musi boleć”: o sporze między zwolennikami a przeciwnikami aborcji. Rozważania bardzo spokojne, co w tej sprawie rzadkie. Tezy i postulaty są w ogromnym skrócie takie.

Zwolennicy aborcji nie powinni zarzucać przeciwnikom obskurantyzmu i braku tolerancji. Postęp w moralności jest inny niż w nauce: tu nie zmienia się cel, czyli ideał, do którego się dąży, nie ma też podobnych przełomów. Normy moralne to nie to samo, co obyczajowe: nie są kwestią konwencji. Wartości moralne nie podlegają zmianom. Odrzucenie stosowania tortur i kary śmierci to tylko wzrost uwrażliwienia na wartości, bo sama wartość ludzkiego życia nie ulega zmianie. Ów wzrost powoduje także uznanie, że każdy człowiek ma prawo do życia, także nienarodzony.

Tu autorka wchodzi w sedno sporu. Czy zarodek albo płód jest człowiekiem? Według niej tak: należy do gatunku ludzkiego. „Rozwój prowadzący do urodzenia się dziecka nie może być inny jak tylko ludzki.” Jeśli tylko dojdzie do urodzenia, to będzie to człowiek”. Więcej jednak: jest to już osoba. W ten sposób autorka zdaje się rozstrzygać wątpliwości, której nie kryją przeciwnicy aborcji, a która bierze pod uwagę całą ogromną różnicę między pierwszym etapem rozwoju człowieka a dalszymi.
Dalej jednak rozróżnienie między kompromisem moralnym a prawnym: ten drugi nie polega bowiem na rezygnacji ze swoich poglądów. Oraz postulat tolerancji. Musi ona boleć obie strony, nie ma rady. Ale ów ból nie usprawiedliwia wzajemnego poniżania się. „Agresji nie usprawiedliwia żarliwość, z jaką obrońca życia zabiega o jego ochronę. Zwolennicy aborcji też mają prawo do życia”.
I wreszcie krytyka argumentacji przeciw aborcji odwołującej się do ludzkich kształtów trzymiesięcznego płodu. Widok takich kształtów uwrażliwia, ale przecież można usunąć ciążę znacznie wcześniej, przed ich rozwojem.
Jest jeszcze podobny problem moralny, którego autorka nie tyka, a wystąpił jaskrawo przy metodzie „in vitro”. Czy gdy większość zarodków ginie i tak przed zagnieżdżeniem, to można uznać, że także sztuczna ich selekcja jest dopuszczalna? Trzeba także i o tym spokojnie dyskutować.

Reklama

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s